Cổ phiếu và trái phiếu

Cổ phiếu và trái phiếu khác nhau ở đâu

Khi mua cổ phiếu, bạn góp vốn và nắm một phần quyền sở hữu. Khoản thu nhập từ cổ phiếu đến từ cổ tức nếu tổ chức phát hành chia lợi nhuận, và từ chênh lệch giá khi bán lại. Cổ tức không phải nghĩa vụ bắt buộc, nên thu nhập này có thể thay đổi hoặc không xuất hiện.

Khi mua trái phiếu, bạn cho tổ chức phát hành vay vốn và trở thành chủ nợ. Tổ chức phát hành có nghĩa vụ trả lãi định kỳ và hoàn lại tiền gốc khi đến hạn, theo điều kiện đã thỏa thuận. Nghĩa vụ này tồn tại kể cả khi hoạt động kinh doanh không thuận lợi.

Vì vậy, cổ đông hưởng lợi khi tổ chức phát hành làm ăn tốt nhưng cũng chịu rủi ro cao hơn. Trái chủ có quyền được thanh toán trước cổ đông nếu tổ chức phát hành gặp khó khăn. Đổi lại, trái chủ thường không được hưởng phần lợi nhuận tăng thêm khi hoạt động kinh doanh khởi sắc.

Đọc các điều khoản của một trái phiếu

Mệnh giá là số tiền ghi trên trái phiếu, làm cơ sở tính lãi và hoàn gốc. Lãi suất danh nghĩa cho biết mức lãi được trả theo kỳ hạn, còn kỳ trả lãi cho biết tần suất nhận tiền. Ngày đáo hạn là thời điểm tổ chức phát hành phải hoàn lại tiền gốc.

Cần phân biệt trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp. Trái phiếu chính phủ do cơ quan nhà nước phát hành, thường được xem là có mức rủi ro tín dụng thấp hơn. Trái phiếu doanh nghiệp do doanh nghiệp phát hành, đi kèm rủi ro về khả năng trả nợ của chính doanh nghiệp đó.

Một số trái phiếu có điều khoản mua lại trước hạn hoặc chuyển đổi thành cổ phiếu, làm thay đổi dòng tiền và quyền lợi của người nắm giữ. Giá trái phiếu trên thị trường thứ cấp biến động theo lãi suất và mức tín nhiệm của tổ chức phát hành. Người nắm giữ đến ngày đáo hạn nhận lại mệnh giá, còn người bán trước hạn chịu ảnh hưởng của giá thị trường tại thời điểm bán.